اولين درجهء سلوك عرفا ( اولين منزل ) آن چيزى است كه خود آنها آن را « اراده » مىنامند و او حالتى است از نوع رغبت به چسبيدن به دستگيرهء محكمى كه بعد از روشن شدن ضمير به وسيلهء برهان يا اطمينان نفس به وسيلهء ايمان پيدا مىشود ، پس باطن وى آهنگ عالم قدس مىكند تا خود را نائل كند به فيض اتصال . مادامى كه شخص در اين درجه هست به او عنوان « مريد » داده مىشود . شرح : از اين فصل تا يازده فصل ديگر در مقام ذكر منازل سير و سلوك عارفان است . چنان كه مىدانيم عارفان يك نوع حركت و سير و سلوك معنوى براى انسان قائل هستند ، و باز چنان كه مىدانيم در زبان شرع نيز از اين گونه سير و سلوك و حركت زياد سخن رفته است و بلكه غايت و نتيجهء اصلى دستورات دينى طىّ همان منازل شمرده شده است و لهذا تعبير به « قرب » و « بعد » و « حركت » ( كدح ) و « رحلت » و حتّى « لقاء پروردگار » در زبان شرع رسيده است « 1 » ؛ چيزى كه هست ، اهل عرفان خواسته‌اند اين منازل و مراحل را به ترتيب بشناسانند از منزل نفس و حيوانيّت تا منزل وصول به حق . شيخ در اينجا خواسته است طبق نظر عارفين منازل و مراحل سير و سلوك را بيان كند . به عقيدهء شيخ اولين مرحله همان است كه در اصطلاح عرفا « اراده » ناميده مىشود و اين حالت خاصى است كه پس از استبصار و اعتقاد و ايمان به غيب در انسان پيدا مىشود ، خواه آنكه اين اعتقاد ناشى از برهان علمى باشد و يا در اثر ايمان به گفته‌هاى اولياء حاصل شده باشد . به هر حال پس از اين اعتقاد ، انسان احساس مىكند كه ناقص است و بايد به كامل متّصل شود و ضعيف است و بايد به قوى متّكى گردد و قطره است و بايد با دريا متّحد شود و جزء است و بايد اتّصال به كل پيدا كند ؛ از اين رو يك حالت هيجان و رغبت شديدى از نوع رغبت بازگشت فرع به اصل در وى پديد مىآيد . اين رغبت شديد در اصطلاح عارفان « اراده » ناميده مىشود . جزءها را رويها سوى كل است * بلبلان را عشق با روى گل است هر چه از دريا به دريا مىرود * از همانجا كامد آنجا مىرود

--> ( 1 ) . مانند « يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ » ( انشقاق / آيهء 6 ) و « ان الراحل اليك قريب المسافة » و « ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى » ( زمر / 3 ) و امثال اينها .